Onderstaande tekst heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.
Normaal krijgt iedereen voortdurend informatie over:
De ruimte om zich heen
De positie van het lichaam in die ruimte
Deze informatie komt uit drie systemen:
Het evenwichtsorgaan
Dit zit in het binnenoor, samen met het slakkenhuis. Het evenwichtsorgaan voelt veranderingen in de stand van het hoofd.
De ogen
De ogen helpen bij het balans houden. Als u uw ogen sluit, wordt lopen of stilstaan moeilijker.
Het gevoel in spieren en pezen
Spieren en pezen in de benen en nek geven informatie over de stand van het lichaam en van het hoofd ten opzichte van het lichaam.
Al deze informatie gaat naar de hersenstam en de kleine hersenen. Van daaruit worden signalen naar de spieren gestuurd, zodat u uw houding kan aanpassen en evenwicht houdt. Ook gaan signalen naar de grote hersenen, waar ons bewustzijn zit. Als er verkeerde of onbekende signalen binnenkomen, ontstaat het gevoel van duizeligheid. Duizeligheid is dus een ervaring die je zelf voelt, maar die niet direct gemeten kan worden.
Elke verstoring in een van de genoemde systemen kan leiden tot duizeligheid of problemen met evenwicht.
Een acute aandoening van het evenwichtsorgaan kan leiden tot heftige draaiduizeligheid, vaak met misselijkheid en braken. Soms lijkt het alsof de omgeving om u heen draait. De klachten duren minuten tot uren en verdwijnen vaak vanzelf.
Belangrijkste oorzaken van een aanval van draaiduizeligheid:
Ontsteking van het evenwichtsorgaan – meestal door een virus, vaak na een griep.
Migraine-aanval – duizeligheid gaat vaak samen met hoofdpijn.
Doorbloedingsstoornis of bloeding in het evenwichtsorgaan of de (kleine) hersenen.
Bij de ziekte van Menière en migraine komen bij herhaling aanvallen van duizeligheid. Als er na een aanval van duizeligheid schade is aan het evenwichtsorgaan, kan iemand daarna nog langere tijd onbalans ervaren of neigen te vallen, bijvoorbeeld bij snelle bewegingen. Functieverlies van het evenwichtsorgaan kan ook ontstaan door:
Medicijnen die schadelijk zijn voor het evenwichtsorgaan
Ouder worden
Men spreekt van BPPD (benigne paroxysmale positieduizeligheid) bij draaiduizeligheid die enkele seconden duurt en ontstaat bij bepaalde bewegingen, zoals:
bukken
omhoog kijken
omdraaien in bed
gaan liggen in bed
De klachten worden veroorzaakt door “steentjes” die in het evenwichtsorgaan rondzwerven. Het is een onschuldige, maar hinderlijke aandoening. Gelukkig gaat het vaak vanzelf weer over.
Als uw bloeddruk daalt bij het overeind komen, kunt u een licht gevoel in het hoofd krijgen bij opstaan of langdurig staan. Dit heet orthostatische hypotensie. Soms komt dit door medicijnen.
Een laag bloedsuikergehalte kan ook duizeligheid veroorzaken. Ook vergiftigingen (bijvoorbeeld door alcohol of medicijnen) kunnen dit geven.
Angst of depressie kan leiden tot duizeligheid, soms samen met hyperventilatie. Meestal voelt dit als een licht, zweverig gevoel, en niet als draaiduizeligheid.
Het belangrijkste onderdeel van het onderzoek is uw eigen verhaal. Vaak kan de arts hieruit al vermoeden wat de oorzaak van de duizeligheid is en welk onderzoek nodig kan zijn. Belangrijke vragen zijn:
Wat voor duizeligheid heeft u?
Draait de omgeving?
Heeft u het gevoel dat u valt?
Voelt u zich licht in uw hoofd?
Wat is het verloop van de duizeligheid?
Begonnen de klachten plotseling of geleidelijk?
Hoe lang duren de klachten? Enkele seconden of langer?
Is de duizeligheid altijd aanwezig?
Wanneer krijgt u klachten?
Zijn er omstandigheden die de klachten opwekken of verergeren?
Krijgt u klachten bij hoofdbewegingen, omdraaien in bed, opstaan, lopen of in drukke winkels?
Heeft u andere klachten?
Problemen met uw oren, zoals slechthorendheid of oorsuizen
Misselijkheid, hoofdpijn, hartkloppingen of zweten
Moeite met praten, slikken of dubbelzien
Benauwdheid of angst
De arts vraagt ook naar uw algemene gezondheid en medicijngebruik.
De arts kan direct een paar dingen onderzoeken:
De oren controleren
De ogen, houding, evenwicht en reflexen testen
Soms is meer onderzoek nodig, bijvoorbeeld:
Een gehoortest
Een evenwichtsonderzoek
Een scan van het hoofd (CT of MRI)
Bloedonderzoek
De arts zoekt stap voor stap naar de oorzaak van uw duizeligheid.
De behandeling hangt af van de diagnose. Globaal zijn de volgende behandelingen mogelijk:
Bij een acute aanval van draaiduizeligheid kunnen medicijnen helpen tegen de duizeligheid en misselijkheid. Bij sommige aandoeningen, zoals de ziekte van Menière en vestibulaire migraine kan het nodig zijn om onderhoudsmedicatie te gebruiken. Dit is om nieuwe aanvallen te voorkomen. Of onderhoudsmedicatie nodig is, hangt vooral af van hoe vaak de duizeligheidsaanvallen optreden.
BPPD kan goed worden behandeld met speciale manoeuvres. Hierbij worden de losliggende “steentjes” in het evenwichtsorgaan teruggezet naar hun oorspronkelijke plek.Bij ouderen is deze behandeling belangrijk, omdat het de kans op vallen verkleint.
Als er balans- of evenwichtsklachten zijn door beschadiging van het evenwichtsorgaan, kan fysiotherapie helpen. De oefeningen ondersteunen het herstel en compenseren de klachten.
Heel soms is een operatie nuttig, vooral bij de ziekte van Menière.
Informatie over duizeligheid en ziektes: Informatie over duizeligheid en ziektes - KeelNeus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
Gespecialiseerde fysiotherapeuten: Fysiotherapeuten - Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
U kunt dan op werkdagen bellen naar de poli Keel-, Neus- en Oorheelkunde. De poli is telefonisch bereikbaar van 08.30 en 16.30 uur op 0341 - 46 35 66. Er volgt een keuzemenu, kies nu voor optie 2.
Deze folder is op 2-7-25 overgenomen van de website van de KNO-vereniging: Algemene uitleg over duizeligheid - Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.