Brokgevoel in de keel (globusklachten)

Deze folder geeft u informatie over globusklachten. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.

Wat is globus?

Globus is het gevoel dat er een brok in uw keel zit, of dat uw keel wordt dichtgeknepen. Dit heet ook wel een ‘brokgevoel’. We spreken van globus als er geen lichamelijke afwijking gevonden wordt die de klacht kan verklaren. Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel mensen maken zich hier zorgen over. Meestal heeft globus echter een onschuldige oorzaak.

Soms komt het brokgevoel wel door een lichamelijke aandoening. Dan merkt u dat vooral tijdens het eten. Uw stem kan dan ook schor of hees worden. Hieronder leest u meer over welke afwijkingen dat kunnen zijn.

Als de KNO-arts geen afwijkingen vindt, noemen we het brokgevoel een onschuldig globusgevoel. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

Spierspanning

Bij slikken, maar ook bij keelschrapen en kuchen, spannen bepaalde keel- en halsspieren aan. U ziet dat bijvoorbeeld aan de adamsappel (het uitstekende stukje van het strottenhoofd), die bij slikken op en neer beweegt.

Wanneer de spieren gespannen blijven, kunt u een brok in de keel voelen. U kunt dan ook last hebben van slijm of kriebel in de keel, waardoor u gaat schrapen of hoesten. Daardoor worden de spieren nog meer gespannen en blijven de klachten bestaan. Dit heet een vicieuze cirkel (zie afbeelding 1). Als u minder gespannen bent, heeft u meestal ook minder klachten.

Slijmgevoel

Het brokgevoel kan ook voelen alsof er slijm in de keel zit. Het neusslijmvlies maakt elke dag veel slijm aan. Dit slikken we automatisch door, samen met speeksel. In totaal gaat het om een paar liter vocht per dag. Normaal merkt u dat niet. Maar als u zich bewust wordt van dit slijm en speeksel, kunt u dit voelen als een brok in de keel.

Mogelijke behandeling zonder afwijkingen

Geruststelling
Voor veel mensen is het al een opluchting als de KNO-arts geen afwijkingen vindt. Door deze geruststelling verdwijnt het brokgevoel vaak vanzelf. Dit gaat meestal geleidelijk, soms met korte periodes dat het gevoel terugkomt. Na een paar weken tot maanden is het vaak helemaal weg.

Stress
Spanning en problemen kunnen zich op verschillende manieren uiten. Bij de één geeft dit rugpijn of hoofdpijn, bij de ander een brokgevoel in de keel. De huisarts kan u helpen uw probleem te bespreken. Als dat nodig is, kan de huisarts u doorverwijzen naar een andere hulpverlener.

Logopedie
Soms kan logopedie helpen. U leert daar oefeningen om de spieren in keel en hals beter te ontspannen. Verdwijnt het brokgevoel na logopedie niet? Of komen er nieuwe klachten bij? Vraag dan via uw huisarts een nieuw onderzoek aan. Soms kan een klacht die op een brokgevoel lijkt, toch een lichamelijke oorzaak hebben.

Soms komt een brokgevoel door een lichamelijke afwijking. Dit gaat vaak samen met andere klachten, zoals moeilijk slikken van vast voedsel, keelpijn, oorpijn of heesheid.

De KNO-arts onderzoekt of er iets aan de hand is. Meestal is er niet veel onderzoek nodig. Vaak kan de arts met een klein onderzoek al de oorzaak vinden. Zo weet u snel meer.

Keelkanker (kwaadaardige aandoening)

Veel mensen zijn bang dat het brokgevoel door keelkanker komt. Gelukkig is dit zeldzaam. De kans is groter bij langdurig roken en veel alcohol drinken. Ga binnen 6 weken naar de KNO-arts als u, naast het brokgevoel, ook last heeft van stemverandering, moeite met eten, gewichtsverlies of oorpijn. Vaak ziet de arts bij het eerste onderzoek al of het om een kwaadaardige afwijking gaat.

Ontsteking van de neusbijholten

Een ontsteking van de neusbijholten kan extra slijm maken. Dit slijm kan de keel irriteren en een brokgevoel geven. Andere klachten zijn soms hoofdpijn, snot, verstopte neus en minder goed ruiken.

Allergie

Een allergie vooral voor huisstofmijt, geeft vaak neusverstopping. Maar soms merkt u dit ook in de keel: u kunt dan een droog, jeukend of brokgevoel krijgen.

Vergrote tongamandel

Achter op de tong zit de tongamandel. Deze is meestal niet goed zichtbaar. Soms wordt de tongamandel groter, vooral als vroeger de keelamandelen zijn verwijderd. Een vergrote tongamandel kan een brokgevoel geven. Dit brokgevoel kan er ook zijn als de tongamandel ontstoken is. U kunt dan ook last hebben van keelpijn, vieze smaak of koorts.

Aanlegstoornis bij het strottenhoofd

Bij sommige mensen sluiten de stembanden niet goed. Daardoor klinkt de stem niet krachtig genoeg en raakt deze sneller overbelast. Naast een brokgevoel kan iemand dan ook een hese stem of een zwak stemgeluid hebben.

Spierspanning bij de ingang van de slokdarm

De ingang van de slokdarm is een kringspier. Soms is deze spier te gespannen. Dit kan voelen als een brok in de keel. Als u veel uw keel schraapt of kucht, wordt de spanning in deze spier nog groter. Hierdoor blijft de klacht bestaan.

Bij sommige mensen met een middenrifbreuk werkt de sluiting tussen slokdarm en maag niet goed. Daardoor kan maagzuur terugstromen in de slokdarm. Om te voorkomen dat dit maagzuur in het strottenhoofd en de luchtpijp komt, spant de kringspier zich extra aan. Dit kan ook een brokgevoel geven.

Reflux

Een brokgevoel kan ook komen door reflux. Dat betekent dat maagzuur omhoogkomt in de slokdarm. De kringspier van de slokdarm gaat zich dan extra aanspannen om te voorkomen dat het zuur in het strottenhoofd en de luchtpijp terechtkomt. Deze spanning kan een brokgevoel geven.

Reflux komt vaak voor bij mensen met een middenrifbreuk, omdat de sluiting tussen slokdarm en maag daar minder goed werkt. Maar ook mensen zonder middenrifbreuk kunnen zure reflux krijgen. De huisarts of KNO-arts kan, als dat nodig is, een proefbehandeling met maagzuurremmers geven.

Vergrote schildklier

De schildklier ligt vlak voor en onder het strottenhoofd. Als de schildklier groter wordt, kan hij tegen het strottenhoofd aandrukken. Dat kan een brokgevoel veroorzaken. Vaak zijn er dan ook klachten van een te snel of te traag werkende schildklier.

Slijtage van de halswervels

Bij het ouder worden kunnen de randen van de halswervels dikker worden. De slokdarm ligt tegen de voorkant van deze wervels aan. Door de verdikkingen kan er een brokgevoel ontstaan.

Chronische keelontsteking

Bij sommige ziekten, zoals suikerziekte of bloedarmoede, kan het slijmvlies van de keel steeds ontstoken zijn.

Klachten zijn dan bijvoorbeeld:

• een gevoelige plek in de keel of luchtpijp 

• kriebel in de keel 

• hardnekkig hoesten 

• branderig gevoel 

• vaak willen schrapen 

• moeilijk slikken 

Roken, alcohol, koffie en sterk prikkelende stoffen (zoals pepermunt, drop of chocolade) houden deze klachten in stand. Ze lijken soms even te helpen, maar dat is schijn.

Slokdarmuitstulping (Zenkerdivertikel)

Bij sommige mensen zit er een zwakke plek tussen de spieren van de ingang van de slokdarm. Daar kan een uitstulping ontstaan in de vorm van een klein zakje. Dit heet een Zenker divertikel.

Klachten die daarbij kunnen horen zijn:

• moeilijk slikken

• terugkomen van eerder doorgeslikt voedsel

• borrelende geluiden in de hals

• slijm in de keel

• afvallen (vermageren)

• slecht adem

• verslikken en hoesten, vooral bij liggen

Hartkramp (Angina pectoris)

Bij hartkramp (Angina pectoris) krijgen de kransslagaderen van het hart te weinig bloed. Daardoor ontstaat bij inspanning meestal pijn op de borst en soms pijn naar de linkerarm. In zeldzame gevallen merkt iemand bij inspanning alleen een brokgevoel in de keel.

Keelspiegelonderzoek

De KNO-arts kijkt met een spiegeltje in uw keel. Zo gaat het:

• U doet uw mond zo ver mogelijk open en steekt uw tong uit. 

• De arts houdt uw tong vast met een gaasje. 

• Daarna plaatst de arts een verwarmd spiegeltje in uw keel. 

U kunt rustig blijven ademhalen en probeer niet te kokhalzen. De arts vraagt u soms om bepaalde klanken te maken. Het onderzoek duurt maar een paar minuten. 

Kijkonderzoek via de neus (Fiberscopie)

De arts kan met een starre scopie via de mond kijken, of met een dun slangetje door de neus in de keelholte. Dit heet een fiberscopie. Soms is ook onderzoek met een stroboscoop nodig om de stem beter te bekijken. Meer informatie hierover vindt u onder het kopje stemonderzoek.

Onderzoek van de slokdarm

Als de slokdarm onderzocht moet worden, gebruikt de arts een dikkere fiberscoop (ongeveer 9 millimeter).

• Eerst krijgt u een verdoving in uw keel. 

• Daarna schuift de arts het slangetje via uw mond in de slokdarm. 

Het onderzoek duurt ongeveer 30 minuten. Na het onderzoek mag u een uur lang niet eten of drinken, zodat u zich niet verslikt.

Röntgenfoto

Soms maakt de arts een röntgenfoto van de hals of slokdarm. In speciale gevallen kan de arts ook een scan maken van de keel, hals, neusbijholten of schildklier.

Allergieonderzoek

Bij een allergietest kijkt de arts of u ergens allergisch voor bent. De huidtest is het meest betrouwbaar:

• De assistente zet 9 druppels op uw arm en prikt ze licht aan. 

• Na 15 minuten leest de assistente de reactie af op uw arm. 

• Daarna hoort u direct de uitslag van de KNO-arts. 

Soms wordt ook een bloedonderzoek gedaan om een allergie op te sporen.

Logopedisch onderzoek

Als u veel uw stem gebruikt, kan de arts u doorverwijzen naar een logopedist(e). Deze specialist helpt bij keelklachten door verkeerd stemgebruik. Dit is vooral belangrijk bij beroepen waarbij de stem erg belangrijk is. De logopedist(e) doet onderzoek, geeft adviezen en kan starten met logopedische behandeling. Er wordt gekeken naar:

• Houding van het lichaam 

• Ademhaling 

• Ontspannen stemgebruik 

Na het onderzoek bespreekt de logopedist(e) samen met u de oorzaak van de klachten en stelt eventueel een behandelplan op. 

De arts bespreekt de resultaten met u. Daarna maakt de arts een plan om de klachten te behandelen.

Mogelijke behandeling van brokgevoel in de keel

Na het onderzoek vertelt uw KNO-arts wat de oorzaak van uw klachten is. Daarna kan de arts een behandelplan voorstellen.

Wat kunt u zelf doen?

• Hoest en schraap zo min mogelijk uw keel, het liefst helemaal niet. Slik het slijm dat u voelt door, of neem een slok water of een zacht keelsnoepje.

• Gebruik keelsnoepjes zonder menthol, pepermunt of salmiak. Kies liever voor honing of kamillesnoepjes.

• Drink genoeg water (1,5 – 2 liter per dag).

• Drink zo min mogelijk dranken of eten met cafeïne (zoals koffie, thee, energiedrankjes, cola, chocolade).

• Zorg goed voor uw stem: niet fluisteren, schreeuwen of stemmen nadoen.

• Neem pauzes als u lang of veel spreekt. Spreek rustig en duidelijk.

• Stress kan het brokgevoel erger maken. Probeer rust te nemen en te ontspannen met bijvoorbeeld ademoefeningen, yoga of een boek.

• Zorg voor een goede houding: zit of sta rechtop en maak uw nek lang.

• Als slikken moeilijk gaat, buig uw kin naar de borst en slik daarna.

Heeft u vragen?

U kunt op werkdagen bellen naar de poli Keel-, Neus- en Oorheelkunde. De poli is telefonisch bereikbaar van 08.30 tot 16.30 uur op 0341 - 46 35 66. Er volgt een keuzemenu. Kies optie 2.

Bron

Deze folder is op 2-7-25 overgenomen van de site van de KNO-vereniging: Brok in de keel - Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.