Diabetesdieet, variatielijst

Deze brochure is alleen bedoeld voor diabetes patiënten die orale anti-diabetica (tabletten) gebruiken en niet met koolhydraten rekenen.

Algemene richtlijnen

In uw dieet zijn de koolhydraten berekend. Met behulp van deze lijst kunt u de koolhydratenbevattende voedingsmiddelen variëren. Alle voedingsmiddelen die geen koolhydraten bevatten, kunnen in principe vrij worden gebruikt.

Koolhydraten zijn de brandstof van ons lichaam. In de maag en de darmen worden deze koolhydraten uiteindelijk omgezet tot glucose en opgenomen in het bloed. Ze leveren de energie die nodig is om te kunnen leven.

Koolhydraten komen onder andere voor in:

• brood, aardappelen, rijst, macaroni, bindmiddelen, peulvruchten (zetmeel)

• melk, yoghurt, vla (melksuiker)

• fruit, vruchtensap (vruchtensuiker)

• koek, snoep, gebak, frisdrank en andere suikerbevattende producten (‘gewone’ suiker)

• Eet zoveel mogelijk op vaste tijden (zie hiervoor uw dieetlijst).

• Maak zoveel mogelijk gebruik van magere producten.

• Speciale producten voor diabetici (zogenaamde suikervrije producten) zijn niet nodig (bevatten vaak veel verzadigd vet en vaak ook koolhydraten). Als u wel gebruik maakt van deze suikervrije producten dan moeten de koolhydraten hiervan in het dieet berekend worden.

• Suikerbevattende producten kunnen, in overleg met uw diëtist, in het dieet berekend worden.

• Neem uw dieetlijst mee als u in het ziekenhuis wordt opgenomen.

1 snee brood (35 gram) bevat 15 gram koolhydraten en is te vervangen door:

• 1 snee roggebrood

• 2 snee knäckebröd

• 2 crackers

• 2 (volkoren)beschuiten

• 1 snee krentenbrood zonder spijs

• 1 dunne plak ongevulde ontbijtkoek

• ½ bolletje

• 150 ml pap

• 3 eetlepels cornflakes, met 100 ml halfvolle melk of met 100 ml magere yoghurt

• 15 gram muesli, met 150 ml halfvolle melk of met 150 ml magere yoghurt

• 3 eetlepels havermout, met 125 ml melk (halfvol) of met magere yoghurt

Bij voorkeur donkere broodsoorten gebruiken.

1 beschuit (10 gram) bevat 7 gram koolhydraten en is te vervangen door:

• 1 snee knäckebröd

• 1 rijstwafel

• 1 cracker

• 1 schaaltje magere yoghurt

• 1 volkorenbiscuitje

• 1 glas halfvolle melk of karnemelk

• 2 mariabiscuitjes

Vetten

(bevatten geen koolhydraten)

• (dieet)halvarine, (dieet)margarine dun smeren

Broodbeleg

Geen koolhydraten bevatten:

• Kaas (smeer, strooi, komijnen), bij voorkeur niet vetter dan 40+

• Geitenkaas

• Magere vleeswaren zoals: ham (alle soorten), rookvlees, magere fricandeau, rosbief, magere runderrollade, magere kip en kalkoenrollade

• Hüttenkäse, magere kwark

• Ei, bij voorkeur niet meer dan twee per week

• Rauwkost

• Suikervrij zoet beleg (voor diabetici)

• Zalm, tonijn of haring

Koolhydraten bevatten:

• Pindakaas (2 gram koolhydraten per snee)

• Halvajam (5 gram koolhydraten per snee)

• Gewoon zoet beleg (10 gram koolhydraten per snee)

• Hummus (2 gr koolhydraten per snee)

Melkproducten

1 glas halfvolle melk (150 ml) bevat 7 gram koolhydraten en is te vervangen door:

• 1 glas karnemelk

• 1 glas magere yoghurt

• 1 glas zelfgemaakte chocolademelk, gemaakt van cacao met halfvolle melk eventueel met zoetstof

• 1 glas drinkyoghurt zonder toegevoegde suikers

Soep

(bevat geen koolhydraten)
Magere bouillon van vlees, kip, vis, groente of een blokje kunt u vrij gebruiken.

Aan deze bouillon kunt u toevoegen:

• Soepgroenten, tomaat, champignons, asperges e.d.

• Verse en gedroogde kruiden, specerijen, kruidenbuiltjes, aroma.

• Mager soepvlees, stukjes kip of vis.

Géén bindmiddel zoals: bloem, vermicelli, rijst etc. toevoegen.
NB.1 kop gebonden soep (200 ml) bevat 8 gram koolhydraten.

Vlees, vis, kip

(bevatten geen koolhydraten)
Gebruik bij het bakken/braden zo weinig mogelijk vet. Vlees of vis niet paneren of door bloem halen.

Magere vleessoorten:

• Magere runderlappen, mager runderpoelet, mager runderstoofvlees, mager rundergehakt, biefstuk (tartaar), rosbief, ossenhaas, mager kalfsvlees, mager paardenvlees, mager lamsvlees, lever (maximaal eens per 14 dagen), nier, tong, mager varkensvlees zoals: varkensoester, varkenshaas, varkensfricandeau, rib- of haaskarbonade.

Gevogelte:

• Kip en kalkoen zonder vel, magere kip en kalkoenrollade, kippenlevertjes (maximaal eens per 14 dagen).

Wild:

• Fazant, wild konijn, haas, ree, wild zwijn.

Magere vissoorten:

• Baars, forel, kabeljauw, poon, schar, schelvis, schol, snoek, snoekbaars, spiering, stokvis, tarbot, tong, tonijn, wijting, zeewolf.

Schaal en schelpdieren:

• Garnalen, kreeft, krab, mosselen, oesters.

Jus

(bevat geen koolhydraten)

Staat er op uw lijst dat u ontvette jus moet gebruiken, dan maakt u die door de jus koud te laten worden, de gestolde vetlaag eraf te scheppen en het bruin weer te verwarmen.

Groente

1 ruime portie groente bevat 8 gram koolhydraten.

• De groente zonder boter of sausjes bereiden, bladgroenten mogen licht gebonden worden.

• Van doperwten, schorseneren en bietjes neemt u een kleine portie.

• Vrij toegestaan: rauwkost aangemaakt met kwark, yoghurt, citroensap of azijn en kruiden.

• Groenten kunt u niet vervangen door suikervrije appelmoes of stoofperen.

Aardappelen

1 kleine gekookte aardappel (50 gram) bevat 8 gram koolhydraten en is te vervangen door:

• 1½ groentelepel aardappelpuree (= 75 gram).

• 1½ eetlepel gare macaroni, spaghetti of mie (= 35 gram).

• 1 eetlepel gare rijst (= 25 gram witte rijst of 30 gram zilvervliesrijst).

• 1 groentelepel gare bruine of witte bonen, kapucijners, linzen of groene erwten (= 50 gram).

• 1 kop gebonden soep (= 200 ml).

• 1 groentelepel quinoa of bulgur ( = 50 gram).

• 1 eetlepel couscous ( = 30 gram)

• Kleine gekookte zoete aardappel (40 gram)

Nagerechten

Nagerecht A:
1 nagerecht bevat 22 koolhydraten en is:

• 1 schaaltje vla met suiker (1½ dl).

• 1 schaaltje vruchtenyoghurt (1½ dl).

• 2 bolletjes ijs (100 gr).

• 1 schaaltje griesmeelpap met suiker (uit pak) (1½ dl).

• 1 klein schaaltje pudding (1 dl).

• 1 schaaltje magere yoghurt (2 dl) met 1 portie fruit.

• 1 schaaltje appelmoes (1¼ dl).

• 1 schaaltje compote (1¼ dl).

• 1 schaaltje rabarbermoes met suiker (1¼ dl).

Nagerecht B:
1 nagerecht (zonder suiker, eventueel met zoetstof) bevat 13 gram koolhydraten en is:

• 1 schaaltje vla, zelf gekookt van halfvolle melk (1½ dl).

• 1 schaaltje pap (1½ dl) (alle kant-en-klaar gekochte papsoorten zijn zonder suiker, met uitzondering van griesmeelpap).

• 1 portie fruit.

• 2 schaaltjes magere yoghurt (3 dl).

• 1 schaaltje magere yoghurt (1½ dl) met ½ portie fruit of 1 beschuit.

• 1 schaaltje magere yoghurt (1½ dl) met ½ schaaltje suikervrije vla (3/4 dl).

• ½ schaaltje magere yoghurt (3/4 dl) met ½ schaaltje vla met suiker (3/4 dl).

• 1 schaaltje kwark of umer (1½ dl) met ½ portie fruit of 1 beschuit.

• 1 schaaltje suikervrije appelmoes.

• 1 schaaltje stoofperen zonder suiker.

Nagerecht C:
(voor het energiebeperkte dieet)

1 nagerecht (zonder suiker, eventueel met zoetstof) bevat 7 gram koolhydraten en is:

• 1 schaaltje magere yoghurt (1½ dl).

• 1 schaaltje magere kwark of umer (2 dl).

• ½ portie fruit.

• 1 schaaltje vruchtenyoghurt gezoet met zoetstof (1¼ dl): onder andere fruityoghurt van Menken of Mona vruchtenyoghurt (geen suiker toegevoegd).

Fruit

1 portie fruit bevat 13 gram koolhydraten en is:

Vrij toegestaan

• Thee, zwarte koffie

• Magere bouillon

• Tomatenpuree

• Mineraalwater, sodawater

• Suikervrije limonadesiroop

• Suikervrije frisdranken (light en zero soorten)

• Augurken en uitjes in ‘t zuur

• Komkommer, tomaat, champignons

• Tuinkruiden, specerijen

• Citroensap, azijn en mosterd

• Zoetstoffen

Kijk voor meer informatie op de website van het voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Voor meer informatie of eventuele vragen aan de diëtist, kunt u telefonisch contact opnemen met de afdeling diëtetiek via nummer: 0341-46 37 20. Bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 9.00 uur en van 13.15 tot 14.15 uur. Of via e-mail: dietetiek@stjansdal.nl