Dorstproef voor volwassenen

Doel van het onderzoek

Uw behandelend arts heeft deze test aangevraagd om onderzoek te doen naar de oorzaak van de grote hoeveelheid urine die u dagelijks uitplast. Ook kan de arts dit onderzoek doen als hij/zij het vermoeden heeft dat u dagelijks grote hoeveelheden urine uitplast.

Wat is een dorstproef?

De hoeveelheid urine die wordt aangemaakt, wordt geregeld door verschillende systemen in het lichaam. Met name de wisselwerking tussen hersenen en nieren is van belang. De hypofyse (hormoonklier onderaan de hersenen, ook wel hersenaanhangsel genoemd) maakt antidiuretisch hormoon (ADH) aan om de urineproductie te reguleren. De hypofyse reageert hierbij op het vocht- en natriumgehalte (zoutgehalte) in het lichaam.
Om meer inzicht te krijgen in een langer bestaande grote urineproductie, wordt de dorstproef gedaan. Wanneer er weinig vocht in het lichaam wordt opgenomen (dorsten) zal de hypofyse daarop in de normale situatie reageren door ADH te maken. Als reactie hierop zal de nier minder urine maken en gaat u minder plassen. Tijdens het dorsten (dorstproef) worden bepaalde waarden in bloed en urine met elkaar vergeleken. Aan de hand hiervan kan de arts bepalen of het hormoon ADH goed wordt aangemaakt en of het goed werkt.

Voorbereiding

• Medicijngebruik: Overleg met uw behandelend arts welke medicijnen u mag doorgebruiken tijdens het onderzoek.

• Alcoholinname dient minstens 24 uur voor het begin van de test gestaakt te zijn.

• Op de ochtend van de dorstproef in het ziekenhuis mag u een licht ontbijt eten. U mag dan geen koffie en/of thee drinken.

• Tijdens de test in het ziekenhuis mag u niet roken.

De test zelf bestaat uit twee delen, een deel thuis (poliklinisch) en als het nodig is ook een deel in het ziekenhuis (klinisch).

Deel 1 (thuis)

Deel 1 (polikliniek interne geneeskunde):

• Eerst wordt aan u gevraagd om 24-uurs urine te sparen, om te bekijken hoeveel u plast op een dag. U start met sparen in de ochtend om 8.00 uur. Eerst plast u alles uit om 8 uur ’s ochtends (in het toilet, deze urine hoeft u niet te bewaren). Vervolgens vangt u alle urine op die u de gehele dag (en nacht) plast in de bokalen die u van het laboratorium hebt gekregen. Het is normaal dat dit meerdere liters per 24 uur zijn. De volgende dag (op een weekdag) levert u de bokalen in op het laboratorium bij u in de buurt.

• Ook zal er bloed worden geprikt op schildklierfunctie, bloedglucose en calciumgehalte als dit nog niet is gebeurd.

• Als u teveel plast (minimaal 2,5 liter per dag) dan wordt in principe het tweede deel van de dorstproef ingepland.

• Graag willen we u vragen om tijdens het sparen van de urine de volgende vragenlijst bij te houden:
  

  Had u ’s nachts dorst?   Heeft u ’s nachts wat gedronken?   Zo ja, hoeveel (aantal glazen)?     Hoe vaak moest u uit bed om te plassen?

  Ja / nee*   Ja / nee*   …   …   1x / 2x / 3x / 4x / 5x/ meer dan 5x*

Deel 2 (in het ziekenhuis)

Deel 2 (afdeling interne geneeskunde):
U wordt op de namiddag vóór het onderzoek om 16 uur opgenomen op de verpleegafdeling interne geneeskunde. De opname vindt alleen plaats op een maandag, dinsdag of woensdagavond. U krijgt een infuus in de linker- of rechterarm. De avond en nacht voor de test mag u vrij eten en drinken. De ochtend van het onderzoek wordt u gewogen, wordt bloed bij u afgenomen en moet u uitplassen. U mag vanaf dit moment geen vocht meer hebben. U krijgt een licht ontbijt. Nadien moet u nuchter blijven, alleen pepermunt en kauwgom zijn toegestaan. Gedurende de test mag u niet roken. Het wegen, de bloedafname en het uitplassen worden elke twee uur herhaald. In totaal zal er op de dag van de test maximaal zeven keer via de elleboog bloed worden geprikt (venapunctie). Daarnaast wordt regelmatig uw bloeddruk en hartslag gemeten.

Aan de hand van de waardes in het bloed en urine en uw gewicht bepaalt de arts of de proef wordt voortgezet of beëindigd. Zodra het eerste deel van de dorstproef is beëindigd krijgt u, afhankelijk van de uitslag, het hormoon vasopressine (kunstmatig ADH/Minrin) toegediend via het infuus. Twee uur en vier uur daarna wordt nogmaals bloed afgenomen en moet u nog een keer uitplassen. De infuusnaald wordt daarna verwijderd. De test is nu klaar. Na goedkeuring van de arts mag u naar huis. De dorstproef duurt maximaal 24 uur.

De uitslag van de test volgt na enkele weken, en krijgt u te horen van uw internist via de polikliniek. De afspraak krijgt u mee van de verpleegkundige bij ontslag.

U kunt klachten krijgen die te maken hebben met het dorsten: droge mond, hoofdpijn, duizeligheid, sufheid. Wanneer u deze klachten krijgt, moet u dit aan de verpleging melden. Zij houden u goed in de gaten.
Verder zijn er geen risico’s aan dit onderzoek verbonden.

Vragen

Wanneer u nog vragen heeft, kunt u dit bespreken met uw behandelend internist. U kunt uw vraag stellen via Mijn St Jansdal of contact opnemen met de polikliniek interne geneeskunde.

Telefoonnummers

Polikliniek interne geneeskunde: 0341 - 46 37 47 (maandag t/m vrijdag 08.30 – 16.30 uur)
Verpleegafdeling interne geneeskunde: 0341 - 46 37 82.