Kanker, seksualiteit en intimiteit

De invloed van kanker op seksualiteit en intimiteit

Informatie over kanker, seksualiteit en intimiteit

Kanker en de behandeling daarvan kunnen veel invloed hebben op uw leven. Uw leven is vaak anders dan vóór de diagnose. Ook seksualiteit en intimiteit kunnen veranderen. 

Dit kan komen doordat: 

• Uw lichaam is veranderd. 

• U klachten of pijn heeft. 

• U moe bent. 

U bent niet de enige die hiermee zit. Veel mensen vinden het lastig om over seks te praten. Soms is het fijn om hier hulp bij te krijgen. Hier vindt u meer informatie over seksualiteit, intimiteit en kanker.

Hoe u naar uzelf kijkt

Door kanker kunt u anders naar uw lichaam kijken. Soms voelt u zich daardoor onzeker. Bijvoorbeeld door: 

• Littekens 

• Veranderingen aan uw geslachtsdelen of borsten. 

• Gewicht dat u bent kwijtgeraakt of aangekomen. 

• Haaruitval. 

• Een stoma. 

U kunt dan bang zijn dat anderen u niet meer mooi vinden. Dat gevoel is heel normaal. 

Veranderingen in het lichaam

Uw lichaam kan door kanker en de behandeling ook klachten geven. Voorbeelden zijn: 

• Moe zijn 

• Pijn hebben 

Hierdoor kunt u problemen krijgen bij seks: 

• U heeft geen of minder zin in seks. 

• Een man krijgt moeilijk een stijve penis. 

• U wordt moeilijk opgewonden. 

• Het klaarkomen lukt niet goed. 

• U heeft pijn bij het vrijen. 

• Uw tepels voelen anders aan. 

• Uw geur is anders.

Gevoelens en emoties

Kanker zorgt vaak voor heftige gevoelens. Deze gevoelens kunnen er ook voor zorgen dat u geen zin heeft in seks. 

Soms komen er tijdens het vrijen sterke emoties naar boven. Dat kan bij u of uw partner gebeuren. U kunt daarvan schrikken of in de war raken. Dit is normaal. Praat er samen over of zoek hulp als dat prettig is. .

Seksualiteit en intimiteit

Tijdens de behandeling van kanker gebeurt er veel in een relatie. U en uw partner moeten samen zoeken naar nieuwe manieren om elkaar te begrijpen en te steunen. Praten helpt. U kunt dan vertellen: 

• Wat u fijn vindt. 

• Wat u nodig heeft. 

• Waar u onzeker over bent. 

Niet iedereen vindt het makkelijk om over seks te praten. Maar als u er wél over praat, ontstaat er vertrouwen.

Praten met uw partner

• Kies een goed moment. Praat niet tijdens seks of als u seks verwacht. 

• Zorg dat er geen afleiding is (bijvoorbeeld geen telefoon). 

• Neem de tijd. Spreek af hoe lang u ongeveer praat. 

• Misschien vindt uw partner het ook lastig. Wees geduldig en luister goed. 

• Zeg allebei wat u fijn vindt. Leg daar de nadruk op. 

• Bespreek ook wat u kan helpen bij angst of andere moeilijke gevoelens.

Praten met uw arts of verpleegkundige

• Begin vroeg met praten, bijvoorbeeld al bij het behandelplan. Een goede vraag is:
  “Wat doet de behandeling met mijn seksleven?” 

• Denk na over welke woorden u wilt gebruiken. Wees duidelijk en eerlijk. Bijvoorbeeld: “Ik krijg geen erectie” of “Ik word niet vochtig”. 

• Heeft u een partner? Vraag uzelf af of u het prettig vindt dat uw partner meekomt. Dat kan helpen: u hoort samen meer en u kunt elkaar aanvullen. 

• Heeft u geen partner? Dan kunt u iemand meenemen die u vertrouwt, zoals een familielid of vriend. 

• U kunt ook vragen om een verwijzing naar een seksuoloog. Dat is een zorgverlener die alles weet over seks en relaties.

Verwerken en accepteren

Het is soms moeilijk om te accepteren dat uw seksleven is veranderd door de kanker of de behandeling. U kunt zich dan verdrietig, boos, teleurgesteld of gefrustreerd voelen. Ook uw partner kan deze gevoelens hebben. Dat is normaal. 

Het kost tijd om deze gevoelens te verwerken en de nieuwe situatie te accepteren. Weer seks hebben gaat vaak met vallen en opstaan. Wat helpt, is: 

• liefde; 

• geduld; 

• openheid; 

• en vertrouwen.

Nieuwe manieren om met elkaar te zijn

Na een tijdje ontdekt u misschien dat er nog veel manieren zijn om samen te genieten. Vrijen voelt misschien anders, maar kan nog steeds fijn zijn. Samen vrijen kan u en uw partner weer dichter bij elkaar brengen. Intimiteit, geborgenheid en warmte is belangrijk. 

Ook knuffelen of masseren helpt. Het is een manier om emoties te delen en minder spanning te voelen.

Hulp vragen

Lukt het niet om de problemen zelf op te lossen? Dan kunt u hulp krijgen. Er zijn verschillende mensen die u kunnen helpen: 

• Een seksuoloog: helpt bij vragen over seks. 

• Een relatietherapeut: helpt bij problemen in de relatie. 

• Een bekkenfysiotherapeut: helpt bij pijn of spanning in de geslachtsorganen, of als u moeite heeft met plassen of poepen. 

Praat met uw arts of verpleegkundige. Zij kunnen samen met u zoeken naar de juiste hulp.

Zorg voor uw mentale toestand

Soms is vrijen na kanker een te grote stap. Begin dan met iets anders: 

• Kijk naar uzelf in de spiegel. 

• Vindt u dat moeilijk? Bedek dan het deel waar u moeite mee heeft. 

• Raak uzelf aan, ook uw litteken. 

• Zo leert u wat u fijn vindt. 

Daarna kunt u samen met uw partner op ontdekking gaan. Vrijen is meer dan seks hebben. Knuffelen, zoenen, strelen of elkaar met de hand of mond bevredigen zijn ook vormen van vrijen.

Bouw rustig op

Soms is vrijen na kanker een te grote stap. Begin dan met iets anders: 

• Kijk naar uzelf in de spiegel. 

• Vindt u dat moeilijk? Bedek dan het deel waar u moeite mee heeft. 

• Raak uzelf aan, ook uw litteken. 

• Zo leert u wat u fijn vindt. 

 Daarna kunt u samen met uw partner op ontdekking gaan. Vrijen is meer dan seks hebben. Knuffelen, zoenen, strelen of elkaar met de hand of mond bevredigen zijn ook vormen van vrijen.

Probeer te ontspannen

Als u zich gespannen voelt, is vrijen vaak moeilijk. Misschien denkt u: 

• "Vindt mijn partner mij nog aantrekkelijk?" 

• "Doet het straks pijn?" 

• "Krijg ik wel een erectie?" 

Praat hierover met uw partner. Openheid helpt om minder gespannen te zijn. Soms helpen ontspanningsoefeningen. U kunt ook samen ontspannen, bijvoorbeeld door: 

• Een massage te geven met olie. 

• Samen naar muziek te luisteren. 

• Samen in bad of onder de douche te gaan.

Bereid het vrijen voor

Soms heeft u hulpmiddelen nodig, zoals: 

• Glijmiddel 

• Een vibrator 

• Een erectiepil 

Dat kan in het begin vreemd voelen, maar het kan vrijen makkelijker en fijner maken. 

Extra tips

• Doet een houding pijn? Gebruik dan een kussen om op te zitten of liggen. Of kies voor een andere houding.

• Moe in de avond? Vrij dan in de ochtend of na een rustmoment.

• Schaamt u zich voor een lichaamsdeel? Bedek het met een sjaal of mooie lingerie.

• Denk terug aan momenten waarop seks fijn was.

• Maak het gezellig: zorg voor sfeer.

• Is de vagina droog? Neem meer tijd, laat u strelen en opwinden.

Wilt u meer weten?

Wilt u meer weten over kanker en seksualiteit? Op de volgende websites kunt u meer informatie vinden:

• NFK

• Sick and sex

• Kanker.nl