LARS (Low Anterior Resectie Syndroom)

Low Anterior Resectie (genoemd LAR) is de beste behandeling van endeldarmkanker of een tumor laag in de dikke darm. Door deze operatie ontstaan er veranderingen van de endeldarm wat tot een aantal klachten kan leiden. U kunt één of meer klachten hebben.

Het ontlastingspatroon wordt meestal nooit meer zoals het voor de operatie was. Na een endeldarmoperatie is het normaal als u drie tot zeven keer per 24 uur ontlasting heeft. Ongeveer een derde van de mensen heeft in meerdere mate last van onderstaande klachten na een endeldarmoperatie.

Wat zijn de klachten en waardoor ontstaan ze ?

• De endeldarm is een soort reservoir dat signalen afgeeft als de darm vol is. Het verwijderen van een stuk van de endeldarm verstoort deze signaalfunctie, waardoor het gevoel van aandrang verandert of verdwijnt. Ook kan de endeldarm na de operatie minder ontlasting opslaan.

• Door schade aan de zenuwen in het bekken kan het zijn dat de anus minder goed functioneert en afsluit voor de ontlasting. Met name bij vrouwen geeft dit sneller problemen, omdat als gevolg van een bevalling de kringspier al minder goed kan functioneren.

• Bij de operatie is een aansluiting gemaakt om de darmen weer aan elkaar te zetten. Hoe dichter deze aansluiting bij de anus zit, hoe meer klachten u kunt ervaren. U kunt dan vaker last hebben van aandrang en/of ongewild verlies van ontlasting en windjes. Het kan ook moeilijk zijn om het onderscheid te maken tussen ontlasting en windjes.

• De darm is ingekort, waardoor de ontlasting kortere tijd door de darm loopt. Hierdoor kan de ontlasting dunner zijn (soms waterdun) en daardoor moeilijker op te houden. U moet vaker naar het toilet en het kan zelfs zijn dat u afhankelijk bent geworden van een toilet in de buurt en dat de klachten uw sociale leven sterk beïnvloeden.

• Bij ernstige klachten (ook in de nacht), kan er slaapgebrek ontstaan waardoor u uw dagelijkse werkzaamheden slecht of niet kunt uitvoeren.

• N naast de problemen met het ontlastingspatroon, kunnen er ook problemen zijn met andere organen. Te denken valt aan seksuele problemen, plasproblemen en pijnklachten. Deze klachten kunnen ook van invloed zijn op uw kwaliteit van leven.

Praat hierover met uw arts of stomaverpleegkundige.

Om inzicht te krijgen in uw klachten vragen wij u de LARS score in te vullen (zie bijlage 1).

Bij een score boven de 20 heeft u last van LARS. Hoe men de klachten ervaart en ermee omgaat verschilt per persoon.

De klachten worden vooral bepaald door de dikte van de ontlasting. U kunt op de 'Bristol Stool score' (zie bijlage 2) aangeven welk soort ontlasting u heeft. De ideale score op deze 'Bristol Stool score' is 3 en 4.

Bijlage 1 LARS score

Bent u wel eens in de situatie geweest dat u geen controle had over het laten van windjes?
Nee, nooit	0
Ja, minder dan één keer per week	4
Ja, tenminste 1 keer per week	7
Bent u wel eens in de situatie geweest dat u dunne ontlasting niet kon ophouden?
Nee, nooit	0
Ja, minder dan één keer per week	3
Ja, tenminste één keer per week	3
Hoe vaak gaat u naar het toilet voor ontlasting?
Meer dan zeven keer per dag (24 uur)	5
Vier tot zeven keer per dag (24 uur)	4
Eén tot drie keer per dag (24 uur)	2
Minder dan één keer per dag (24 uur)	0
Moet u wel eens binnen een uur opnieuw naar het toilet voor ontlasting?
Nee, nooit	0
Ja, dit gebeurt minder dan één keer per week	9
Ja, dit gebeurt tenminste één keer per week	11
Heeft u wel eens zo’n aandrang van ontlasting dat u zich naar het toilet moet haasten?
Nee, nooit	0
Ja, dit gebeurt minder dan één keer per week	11
Ja, dit gebeurt tenminste één keer per week	16
Totaal score

Interpretatie score 

0 - 20 geen LARS                  21 - 29 milde LARS                          30 - 42 ernstige LARS

Bijlage 2 Bristol Stool Chart