Datum:
Tijdstip van melden:
U bent doorverwezen naar de afdeling radiologie van het St Jansdal ziekenhuis in Harderwijk voor een PET-CT-scan. Uw behandelend arts heeft u hier waarschijnlijk al enige informatie over gegeven. In deze folder zullen wij uitleggen wat het onderzoek inhoudt en hoe het onderzoek verloopt.
Een PET-CT-scan met 18F-FDG wordt gebruikt om de suikerstofwisseling in beeld te brengen. 18FFDG (fluordeoxyglucose) is een radioactief gemaakte suiker waarvan een kleine hoeveelheid via een infuus in de bloedbaan wordt gespoten. De meeste tumoren en ontstekingsprocessen hebben een verhoogde suikerstofwisseling en kunnen daarom door de PET-scanner in beeld gebracht worden. Tijdens het onderzoek wordt ook een CT-scan gemaakt, deze geeft extra informatie over de locatie van de eventuele afwijking. De kleine hoeveelheid radioactiviteit wordt via de nieren uitgescheiden.
PET-CT scanner
NB. De productie van 18F-FDG is een complex proces. Het zou kunnen voorkomen dat de stof niet geleverd kan worden en wij derhalve genoodzaakt zijn uw onderzoek te verplaatsen. Wij horen dit kort van tevoren, maar zullen u dan zo snel mogelijk op de hoogte brengen. Wij begrijpen dat dit heel vervelend voor u is, maar vragen om uw begrip.
Een PET-CT-scan met 18F-FDG wordt gebruikt om de suikerstofwisseling in beeld te brengen. 18FFDG (fluordeoxyglucose) is een radioactief gemaakte suiker waarvan een kleine hoeveelheid via een infuus in de bloedbaan wordt gespoten. De meeste tumoren en ontstekingsprocessen hebben een verhoogde suikerstofwisseling en kunnen daarom door de PET-scanner in beeld gebracht worden. Tijdens het onderzoek wordt ook een CT-scan gemaakt, deze geeft extra informatie over de locatie van de eventuele afwijking. De kleine hoeveelheid radioactiviteit wordt via de nieren uitgescheiden.
NB. De productie van 18F-FDG is een complex proces. Het zou kunnen voorkomen dat de stof niet geleverd kan worden en wij derhalve genoodzaakt zijn uw onderzoek te verplaatsen. Wij horen dit kort van tevoren, maar zullen u dan zo snel mogelijk op de hoogte brengen. Wij begrijpen dat dit heel vervelend voor u is, maar vragen om uw begrip.
Wij raden u aan om warme en comfortabele kleding te dragen waarin geen metaal verwerkt is. Dit kan storing geven op het beeld tijdens de scan (bijv. ritsen of knopen). Een BH met metalen sluiting en/of beugels moet uit tijdens het onderzoek. Laat ook uw sieraden thuis.
U moet zich de gehele dag vóór het onderzoek houden aan een bepaald dieetvoorschrift waarbij geen koolhydraten genuttigd mogen worden. Lees hiervoor de instructies onder het kopje Koolhydraatarm dieetvoorschrift onderaan de folder. Hiermee start u de dag vóór het onderzoek tijdens het ontbijt.
Zorg ervoor dat u het in de twee dagen voorafgaand aan het onderzoek niet koud heeft; draag voldoende warme kleding. Vermijd fysieke inspanning in de 24 uur voorafgaand aan het onderzoek. Gelieve ook niet op de fiets naar de afspraak te komen.
Vanaf 12 uur vóór het afgesproken tijdstip van het onderzoek mag u niets meer eten, ook geen kauwgom. Drinken mag, mits dit geen suiker bevat (water, thee of koffie ZONDER suiker/zoetje/melk).
Als u tot 12 uur voor het afgesproken tijdstip nog iets wilt eten, moet dit koolhydraatarm zijn. Daarna (vanaf 12 uur voor het onderzoek) is het heel belangrijk dat u nuchter blijft.
In de twee uur voor de afspraaktijd moet u één liter water drinken. Tussendoor mag u gewoon naar het toilet gaan.
Volgt u een vochtbeperkt dieet? Dan graag zo veel als mogelijk en toegestaan is drinken. Geef dit nog wel even aan bij de laborant die u ophaalt voor het onderzoek.
Let op! Krijgt u sondevoeding of heeft u een glucose infuus? Dit moet ook 24 uur van tevoren gestopt worden. Als dit problemen oplevert, dan graag direct contact opnemen met de afdeling radiologie.
Voor het onderzoek mag u al uw medicatie gewoon innemen, ook de medicatie voor diabetes (suikerziekte), zoals bv. metformine.
Gebruikt u echter insuline, volg dan, afhankelijk van uw gebruikelijke injectie schema, het hieronder genoemde schema.
Eénmaal daags langwerkende insuline of een combinatie van 1 dd insuline en GLP1-analoog: geen insuline injectie in de ochtend voor het onderzoek. Bij de eerste maaltijd na het onderzoek injecteert u 50% van de gebruikelijke ontbijtdosering. Indien u normaal in de avond injecteert kunt u de gebruikelijke dosis op het gebruikelijke tijdstip injecteren.
Tweemaal daags insuline (mix insuline): Geen insuline injectie in de ochtend voor het onderzoek. Bij de eerste maaltijd (lunch) na het onderzoek injecteert u een derde (33%) van de gebruikelijke ontbijtdosering. Bij het avondeten injecteert u de gebruikelijke dosering.
Viermaal daags insuline (kortwerkende i.c.m. Eenmaal daags langwerkende insuline): Bij langwerkende insuline in de ochtend halve dosis injecteren. Geen kortwerkende insuline tot na het onderzoek. Na het onderzoek hervat u de gebruikelijke dosering bij de maaltijden. Bij langwerkende insuline in de avond kunt u de gebruikelijke dosering hervatten.
Insulinepomp: Neem contact op met uw behandelend arts/diabetes verpleegkundige. In overleg met uw behandelend arts/diabetes verpleegkundige zal gekeken worden of de dosering aangepast of de pomp tijdelijk stopgezet kan worden.
Bij twijfel of vragen, graag direct contact opnemen met afdeling radiologie.
Bent u zwanger of denkt u zwanger te zijn? Vertel dit altijd aan uw behandelend arts. Deze kan samen met u een afweging maken over de noodzaak van het onderzoek en de stralenbelasting voor het ongeboren kind.
Geeft u borstvoeding? Dan is het advies om de eerste 24 uur na het onderzoek melk af te kolven. Alhoewel de radioactieve stof nauwelijks in de moedermelk terecht komt, geeft het nauwe contact met de baby tijdens de borstvoeding wel een verhoogde stralenbelasting. Geef de afgekolfde melk dus ook niet zelf, maar laat dit door iemand anders doen. Na 24 uur kunt u weer zelf voeden of de fles geven.
In sommige gevallen zal er na de PET-CT-scan nog een aanvullende CT-scan met jodiumhoudend contrastmiddel gemaakt worden. Omdat dit belastend kan zijn voor uw nieren moet u van tevoren bloed laten prikken zodat de nierfunctie bepaald kan worden.
Uw behandelend arts zal u een laboratoriumformulier meegeven. Wij vragen u een week voor het onderzoek bloed te laten prikken. Bent u bekend met een allergie voor jodiumhoudend contrastmiddel? Meld dit altijd bij uw behandelend arts.
Wij verzoeken u om u 5 minuten voor uw afspraaktijd aan te melden. Dit kan via de MijnStJansdal-app en via de aanmeldzuil (hoofdingang of bij ingang Radiologie). Aanmelden bij de balie van de afdeling radiologie is dan niet nodig. U zult vanuit daar doorverwezen worden naar de wachtruimte van de PET-CT-scanner. Wilt u na het aanmelden daar direct naar toe gaan? U wordt daar opgehaald door een gespecialiseerd radiologielaborant van de PET-CT.
Het gehele onderzoek duurt ongeveer twee uur. Wij gaan uit van een half uur voorbereiding, één uur rusttijd en 20-30 minuten scantijd.
Een laborant zal u ophalen uit de wachtkamer en u vragen nog eenmaal volledig uit te plassen. Vervolgens wordt u naar een rustruimte gebracht waar u op bed gaat liggen. Na het gezamenlijk doornemen van een vragenlijst is er gelegenheid voor het stellen van vragen. Met een vingerprik wordt een druppel bloed afgenomen om het suikergehalte in het bloed te bepalen. De laborant zal een infuus aanbrengen en de radioactieve stof via het infuus toedienen. Omdat er gewerkt wordt met radioactiviteit zal de laborant direct na toediening de kamer verlaten.
Hierna wordt u 50-55 minuten alleen gelaten in de rustruimte zodat de toegediende stof voldoende tijd heeft om in te werken in uw lichaam. Om opname in de spieren zo veel mogelijk te beperken mag u niet bewegen of praten. Het is wel toegestaan om met oortjes in naar zachte muziek of een podcast te luisteren. Probeer een ontspannen houding aan te nemen. In geval van nood kunt u gebruik maken van de noodbel die u in de hand krijgt.
Na de rusttijd haalt de laborant u op en vraagt u nogmaals volledig uit te plassen. U wordt naar de scanruimte begeleid waar u op uw rug op een smalle scantafel mag plaatsnemen. Als het nodig is helpen wij u daarbij.
Het maken van de scan duurt 20-30 minuten waarbij u wederom zo stil mogelijk moeten blijven liggen. In geval van nood kunt u via de intercom met de laborant communiceren.
Als u last heeft van claustrofobie of om een andere reden niet ontspannen kan liggen kunt u vragen om een rustgevend middel. In geval van extreme claustrofobie, moet u voorafgaand aan het onderzoek contact opnemen met de afdeling radiologie. Let op: een rustgevend middel kan de rijvaardigheid beïnvloeden. U mag na het onderzoek niet zelf deelnemen aan het verkeer.
Na het onderzoek mag u meteen naar huis of wordt u teruggebracht naar de verpleegafdeling. De toegediende radioactieve stof heeft geen invloed op de rijvaardigheid (dit geldt ook voor contrastmiddel). Mocht u voor het onderzoek een rustgevend medicijn hebben gekregen, zorg er dan voor dat er iemand is die u thuisbrengt.
De uitslag van het onderzoek krijgt u van uw behandelend arts. Heeft u daar nog geen afspraak voor? Neem dan contact op met de desbetreffende polikliniek.
Bij dit onderzoek maken we gebruik van de radioactieve stof fluor-18. De halveringstijd van deze stof is twee uur wat betekent dat iedere twee uur de helft van de nog aanwezige radioactiviteit verdwijnt. Na 24 uur is er vrijwel geen radioactieve stof in het lichaam meer aanwezig. De toegediende dosis wordt zo laag mogelijk gehouden. Mensen die na het onderzoek bij u in de buurt komen, lopen geen risico. Baby's en kinderen zijn gevoeliger voor straling. Vermijdt nauw contact in de eerste 24 uur na het onderzoek.
Let op!
Heeft u binnen 24 uur na het onderzoek een vliegreis gepland? Geef dit dan aan bij de laborant. Meetapparatuur op luchthavens kunnen de straling namelijk wel waarnemen.
Plan liever geen dialyse direct na de PET-CT scan, omdat er nog reststraling in het lichaam zit. Als dialyse toch eerder nodig is, dan graag in een aparte kamer.
Het is belangrijk dat u op tijd bent voor het onderzoek. De radioactiviteit is speciaal voor u besteld en slechts voor korte tijd te gebruiken. Bent u te laat of kunt u niet komen? Laat dit dan zo snel mogelijk weten aan de afdeling radiologie. Bel daarvoor onderstaand telefoonnummer.
Heeft u nog vragen? Neem dan contact met ons op via onderstaande telefoonnummer. Voorafgaand aan het onderzoek kunt u ook nog vragen stellen aan de laborant.
We zijn via de telefoon bereikbaar op elke werkdag. U kunt bellen van 8.30 – 16.30 uur op telefoonnummer: 0341-46 36 50.
Om het onderzoek zo goed mogelijk te kunnen beoordelen is het belangrijk dat u zich houdt aan een koolhydraatarm dieet vanaf de dag voorafgaand aan het onderzoek. Zie hieronder:
Thee of koffie (zonder suiker en melk) of water
Maximaal twee rijstwafels met kaas of vleeswaar
en/ of
Eén schaaltje magere of halfvolle yoghurt zonder suiker
Eventueel een gebakken of gekookt ei
Thee of koffie (zonder suiker en melk) of water
Eventueel blokjes kaas, plakjes vleeswaar of heldere bouillon (zonder vermicelli)
Thee of koffie (zonder suiker en melk) of water
Eventueel een gebakken of gekookt ei en/of schaaltje rauwkost (wortel, komkommer, augurk, kerstomaat, ui, radijs)
Maximaal twee rijstwafels met kaas of vleeswaar
en / of
Eén schaaltje magere of halfvolle yoghurt zonder suiker
Thee of koffie (zonder suiker en melk) of water
Eventueel blokjes kaas, plakjes vleeswaar of heldere bouillon (zonder vermicelli)
Desgewenst een kop heldere bouillon (zonder vermicelli)
Eén portie vlees of vis (ongepaneerd)
Vier opscheplepels groente (geen peulvruchten)
Eventueel een schaaltje rauwkost (wortel, komkommer, augurk, kerstomaat, ui, radijs)
Thee of koffie (zonder suiker en melk) of water
Eventueel blokjes kaas, plakjes vleeswaar of heldere bouillon (zonder vermicelli)
Als u nog trek heeft, kunt u kiezen uit de volgende koolhydraatvrije tussendoortjes:
Stukje kaas/worst
Rauwkost (wortel, komkommer, augurk, kerstomaat, ui, radijs)
Ei (met rookvlees, gevuld)
Vleeswaar met rauwkost (augurk met boterhamworst)
Kopje heldere bouillon (zonder vermicelli)
Garnalen/mosselen (in het zuur)
Haring