Spraak-, stem- en taalstoornissen bij kinderen

Spreken is heel belangrijk voor kinderen. Het helpt hen om met anderen te praten. Als kinderen moeilijk spreken, kunnen ze zich niet goed uiten. Soms kan dit leiden tot moeilijk gedrag of driftbuien. Taal is belangrijk om te leren. De meeste kennis komt via taal. Als de stem of spraak anders is, is het kind moeilijk te verstaan. De stem komt uit het strottenhoofd (te zien bij de adamsappel).

• De stembanden trillen door uitademing.

• Mond en keel maken van de trillingen klanken.

• Samen heten deze spraakorganen.

Articulatieproblemen 

Soms kan een kind klanken niet goed maken door iets in de mond of keel. De KNO-arts onderzoekt dit en geeft een oplossing. 

Bij een grote neusamandel praat een kind vaak door de neus. Dan kan de neusamandel worden verwijderd. Als het verhemelte te kort is, praat het kind ook door de neus.

Meestal zijn de spraakorganen goed. De oorzaak ligt vaak bij verkeerd gebruik, zoals een open mond of zwakke lippen. De KNO-arts kan oefeningen geven. Helpen deze niet? Dan kan het kind naar een logopedist.

Belangrijk: 

• Klanken zoals ‘sch’ of ‘r’ hoeven kinderen pas vanaf 7 jaar goed te kunnen zeggen. 

• De KNO-arts controleert ook het gehoor, want slecht horen kan een oorzaak zijn van slecht spreken.

Stotteren

Stotteren komt vaak voor. Niet alle kleuters die stotteren blijven dit doen. Kleine kinderen willen veel vertellen, maar kunnen dat nog niet goed. Dan stotteren ze soms. Dit is normaal. Maakt u zich geen zorgen.

Komt stotteren in de familie voor, dan is de groter dat het blijft bestaan. Vraag dan om hulp. Vraag ook hulp als:

• Uw kind zelf merkt dat hij/zij stottert,

• Uw kind dingen ontloopt,

• Uw kind lichamelijk reageert tijdens het stotteren (bewegingen, zweten).

De KNO-arts kan advies geven. Soms is een logopedist of stottertherapeut nodig.

Kinderheesheid

Als de stembanden niet goed werken, kan een kind niet goed geluid maken. De KNO-arts kijkt naar de stembanden met een klein spiegeltje of een dun slangetje met camera via de neus. Soms is onderzoek onder narcose nodig, terwijl het kind slaapt.

Meestal zijn de stembanden goed maar sluiten de stembanden niet goed aan bij het praten. Daardoor klinkt de stem hees. Uw kind kan leren de stem beter te gebruiken. Dit is soms moeilijk, omdat het kind zelf niet merkt dat de stem hees is. De KNO-arts geeft advies en kan doorverwijzen naar een logopedist.

Verkeerd stemgebruik kan knobbeltjes op de stembanden veroorzaken. Deze verdwijnen als de stem beter wordt gebruikt. Na de puberteit gebruiken kinderen vaak beter hun stem, omdat de stembanden groter worden. Het is belangrijk dat het kind niet veel schreeuwt of rare geluidjes maakt bij heesheid.

Kinderen leren vanaf hun eerste jaar taal.

• In het eerste jaar maken ze klanken en geluidjes.

• Rond één jaar zeggen ze hun eerste woordjes, zoals "mama".

• Rond twee jaar maken ze korte zinnetjes.

• Tot zes jaar leren kinderen makkelijk taal.

Soms is het moeilijk te zien of een kind genoeg praat. Vergelijk met andere kinderen of vraag advies aan het consultatiebureau.

Wat te doen bij zorgen over taalontwikkeling?

De KNO-arts onderzoekt het kind. Het gehoor wordt gecontroleerd, want slecht horen kan zorgen voor slechte taalontwikkeling. Soms is een behandeling nodig, bijvoorbeeld buisjes in de oren. Extra onderzoek kan nodig zijn, zoals een taaltest of gehooronderzoek. De KNO-arts kan logopedie of hulp van andere specialisten voorstellen.

Het gehooronderzoek

Als een kind moeite heeft met praten of taal, is het belangrijk om te weten of het goed hoort. Het kind krijgt dan vaak een gehooronderzoek. Als het kind niet goed hoort, kan een behandeling nodig zijn. Soms krijgt het kind dan buisjes in de oren.

Heeft u vragen?

U kunt op werkdagen bellen naar de poli Keel-, Neus- en Oorheelkunde. De poli is telefonisch bereikbaar van 08.30 tot 16.30 uur op 0341 - 46 35 66. Er volgt een keuzemenu. Kies optie 2.

De folder is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.

Meer informatie

Wilt u meer lezen?
Informatie over trommelvliesbuisjes vind u hier: Trommelvliesbuisjes bij kinderen
Voor meer informatie kijk dan op de website van ziekenhuis St Jansdal: https://www.stjansdalkids.nl.
Alle informatie over de rechten van kinderen en toestemming voor een behandeling (WGBO) vindt u in de folder Rechten van kinderen, informatie en toestemming of op deze websites:

• https://www.kindenziekenhuis.nl

• https://www.jadokterneedokter.nl

Bron

Deze folder is op 2-7-25 overgenomen van de website van de KNO-vereniging:
Patiënten-informatie - Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.