Trommelvliesbuisjes bij kinderen

Lees voor
Stuur door

Trommelvliesbuisjes bij kinderen

Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over het plaatsen van trommelvliesbuisjes. De tekst is bedoeld als ondersteuning van het consult door de arts (KNO-, maar ook huisarts) en dient niet als vervanging van een consult. Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw kind anders kan zijn dan in de tekst wordt beschreven.

Het plaatsen van trommelvliesbuisjes is – vooral bij kinderen – één van de meest voorkomende operaties in Nederland. Voordat we uitleggen hoe en waarom dit gebeurt, is het goed om eerst kort te vertellen hoe het oor werkt.

Het oor bestaat uit:

Uitwendig oor:

  • Oorschelp (1)

  • Gehoorgang (2)

Middenoor:

  • Trommelvlies (3)

  • Hamer (6)

  • Aambeeld (7)

  • Stijgbeugel (8)

  • Buis van Eustagius (5)

Binnenoor:

  • Evenwichtsorgaan (10)

  • Slakkenhuis (9)

  • Gehoorzenuw (11)

Hoe werkt horen?

Geluid bestaat uit luchttrillingen. Deze trillingen gaan via de gehoorgang naar het trommelvlies. Het trommelvlies en de drie gehoorbeentjes versterken de trillingen en sturen ze door naar het slakkenhuis. In het slakkenhuis zitten speciale cellen die de trillingen omzetten in signalen (zenuwprikkels). Deze signalen gaan via de gehoorzenuw naar de hersenen. Daar worden ze omgezet in wat wij horen.

Het middenoor is normaal gevuld met lucht. De druk in het middenoor is hetzelfde als de druk van de buitenlucht. De buis van Eustachius zorgt hiervoor. Vooral bij jonge kinderen werkt deze buis soms niet goed. Waarom dat zo is, weten artsen nog niet precies.

Wanneer wordt een trommelvliesbuisje geplaatst?

De KNO-arts bespreekt altijd goed de oorzaak van de klachten, de gevolgen en de mogelijke behandelingen. Daarna bekijkt de arts of een trommelvliesbuisje de beste oplossing is. Om hierbij te helpen is er een keuzehulp. Deze helpt arts en patiënt (en de ouders) samen een goede beslissing te nemen. De keuzehulp kan ook thuis rustig worden bekeken om alle opties na het gesprek nog eens door te nemen.

Oorzaak

Als de buis van Eustachius niet goed werkt, ontstaat er onderdruk in het middenoor. Daardoor wordt het trommelvlies naar binnen getrokken. Het slijmvlies in het middenoor kan geïrriteerd raken en vocht gaan maken. Zo komt er vocht in het middenoor in plaats van lucht. Dit heet OME (Otitis Media met Effusie). In het Nederlands wordt dit ook wel lijmoor genoemd. In het Engels heet het glue ear, omdat het vocht dik en stroperig kan zijn.

Gevolgen

Hierdoor kunt u of uw kind last krijgen van:

  • een vol of drukkend gevoel in het oor,

  • soms pijn,

  • gehoorverlies, omdat geluid minder goed doorkomt door het vocht.

Soms raakt het vocht in het middenoor ontstoken. Dan kan er hevige pijn ontstaan: dit heet een middenoorontsteking. Bij kinderen kan dit ook invloed hebben op het gedrag: ze kunnen gaan schreeuwen of zich terugtrekken.

Afwegingen

Bij kinderen van twee tot zes jaar komt deze aandoening vaak voor, meestal aan beide oren tegelijk. Vaak gaat het binnen enkele weken of maanden vanzelf over, zonder blijvende schade. Blijft het langer bestaan of veroorzaakt het vaak oorontstekingen, gehoorverlies of gedragsproblemen, dan kan een trommelvliesbuisje nodig zijn.

Oplossing

Een trommelvliesbuisje zorgt voor een open verbinding tussen het middenoor en de gehoorgang. Zo kan er lucht in het middenoor komen. Er is geen andere behandeling om de buis van Eustachius beter te laten werken. Deze buis kan niet wijder gemaakt worden.

Bijkomende problemen

Er is een duidelijk verband tussen verkoudheden (infecties van de bovenste luchtwegen) en een niet goed werkende buis van Eustachius. Voordat een trommelvliesbuisje wordt geplaatst, kijkt de KNO-arts eerst of er andere oorzaken zijn voor steeds terugkerende verkoudheden of oorproblemen. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • een vergrote neusamandel,

  • een ontsteking van de neus of van de bijholten.

Als dat zo is, moeten deze problemen eerst worden uitgesloten of behandeld.

Plaatsing en duur

Wat is een trommelvliesbuisje?

Een trommelvliesbuisje is een klein buisje van kunststof. 

  • Er bestaan verschillende soorten. 

  • Ze verschillen in vorm, grootte en kleur. 

  • Gemiddeld is een buisje zo groot als een halve luciferkop. 

Hieronder ziet u een voorbeeld van een trommelvliesbuisje naast een lucifer.

Hoe wordt een trommelvliesbuisje geplaatst?

Een trommelvliesbuisje wordt geplaatst tijdens een korte operatie onder algehele narcose (uw kind slaapt dus).

  • De arts maakt een klein sneetje van ongeveer 3 mm in het trommelvlies.

  • Soms wordt eerst het vocht uit het middenoor weggezogen.

  • Daarna plaatst de arts het buisje. Dit werkt als een soort boordenknoopje: het ene uiteinde zit in het middenoor, het andere in de gehoorgang.

Meestal zijn de klachten direct na de behandeling al verdwenen.

Hoe lang blijft een trommelvliesbuisje zitten?

  • Een buisje blijft meestal enkele maanden tot soms enkele jaren zitten.

  • Daarna wordt het vaak vanzelf door het trommelvlies naar de gehoorgang geduwd. Het gaatje in het trommelvlies sluit zich meestal vanzelf.

  • Bij veel kinderen is één keer een buisje genoeg.

  • Soms moet de ingreep herhaald worden, omdat de buis van Eustachius nog niet goed werkt.

  • Na het 7e levensjaar gaat de buis van Eustachius meestal beter werken, en zijn buisjes vaak niet meer nodig.

Voor en tijdens de operatie

Voor de operatie: wat moet u doen?

Uw kind moet nuchter zijn (niet eten of drinken voor de operatie): 

  • Tot 02:00 uur ’s nachts mag uw kind eten of flesvoeding (babymelk). 

  • Tot 04:00 uur ’s nachts mag uw kind borstvoeding krijgen. 

  • Tot 07:00 uur ’s ochtends mag uw kind nog heldere drankjes drinken, zoals: 

    • thee met suiker 

    • limonade 

    • appelsap (als het niet troebel is) 

    • water met suiker 

Soms maakt de anesthesioloog (narcose-dokter) andere afspraken. Die krijgt u dan apart te horen. 

Verder belangrijk: 

  • Laat uw kind thuis plassen. 

  • Geen sieraden en geen nagellak. 

  • Meet de temperatuur thuis: de operatie gaat niet door bij koorts van 38,5°C of hoger. 

  • Doe uw kind gemakkelijke kleding aan. 

  • Neem eventueel een knuffel of fopspeen mee. 

Waar moet u zijn?

Kom met uw kind op de afgesproken tijd naar de Poliklinische Operatiekamers (route 0.66).
Als de operatie op een andere operatiekamer (OK) plaatsvindt, hoort u dit bij het maken van de afspraak.

Wachtruimte

In de wachtruimte is niet genoeg plaats voor iedereen. Daarom mag er maar één ouder mee naar binnen. Wanneer uw kind aan de beurt is, haalt een assistente van de Poliklinische Operatiekamer (POK) uw kind op. Eén ouder mag mee naar de operatiekamer, maar gaat daarna weer terug naar de wachtruimte wanneer uw kind uitslaapt.

Operatiekamer

In de operatiekamer krijgt uw kind een kapje op de mond of een prikje in de hand. Dit hangt af van wat u samen met de arts heeft afgesproken.

Nazorg en complicaties

Na de operatie

Na de operatie gaat uw kind naar de uitslaapkamer. Als uw kind wakker wordt, mag u erbij komen. Meestal mag uw kind na ongeveer 1 uur naar huis.

Tips voor thuis

  • Naar school: de volgende dag mag uw kind weer naar school. Geluiden kunnen tijdelijk wat harder klinken, daar moet uw kind aan wennen.

  • Sport: uw kind mag na 1 week weer sporten.

  • Oren droog houden: de oren moeten de eerste week droog blijven.

  • Zwemmen: na 10 dagen mag uw kind weer zwemmen.

  • Pijnstilling: als het nodig is, kunt u paracetamol geven. Oorpijn komt bijna niet voor.

Vocht uit het oor

De eerste dagen kan er wat vocht uit het oor komen.
Gebruik geen watje, want dat belemmert de luchtstroom in het oor en kan de genezing vertragen.
Blijft er vocht komen na 3 tot 4 dagen? Neem dan contact op met de poli.

Neem altijd contact op bij:

  • Koorts van 38,5 °C of hoger

  • Duizeligheid

  • Loopoor dat langer dan 3 dagen aanhoudt

Wanneer gaat de behandeling niet door?

De behandeling kan niet doorgaan als:

  • Uw kind ziek is en koorts heeft boven de 38,5 °C.

  • Iemand in huis een besmettelijke ziekte heeft, zoals rode hond, mazelen, bof of roodvonk.

Is uw kind ziek? Bel dan om de afspraak af te zeggen:

  • Bel 0341 - 43 58 32. 

  • Maak een nieuwe afspraak als uw kind weer beter is. U kunt ook bellen naar poli KNO: 0341 - 46 35 66.

Veelgestelde vragen en controles

Hebben volwassenen ook wel eens buisjes nodig?
Ja, dat kan. De aandoening (OME) komt minder vaak voor bij volwassenen, maar het is wel mogelijk. 

Wat als er viezigheid uit het oor loopt?
Soms krijgt uw kind met een buisje een nat oor. Dit heet een loopoor. 

  • Meestal gaat dit vanzelf over in 3 tot 4 dagen. 

  • Blijft het oor na een week nog nat? Bel dan naar de poli KNO.
    De arts kan dan oordruppels of medicijnen geven. 

Kunnen buisjes later schade geven?
Nee, buisjes geven geen blijvende schade aan het oor of het gehoor. Ook niet als een kind vaker buisjes krijgt. 

Mag iemand met buisjes water in de oren krijgen?
Een buisje is heel klein. Alleen water onder hoge druk of zeepwater kan naar binnen gaan. 

  • Gewoon zwemmen mag meestal zonder bescherming. 

  • Onder water zwemmen wordt afgeraden. 

  • Sommige artsen adviseren een plastic beker of een wasbol om het oor.

  • De eerste 10 dagen na plaatsing mag uw kind nog niet zwemmen, zodat het buisje goed kan vastzitten. 

Mag iemand met buisjes vliegen?
Ja, vliegen mag gewoon. Vaak zijn er zelfs minder klachten bij opstijgen en landen, omdat de buisjes de druk in het oor goed regelen. 

Wat gebeurt er als een lijmoor (OME) niet wordt behandeld? 

Als OME (vocht achter het trommelvlies) lang blijft bestaan zonder behandeling, kan dit gevolgen hebben. Onderzoekers in Nijmegen (het KNOOP-project) bestuderen dit nog. Mogelijke gevolgen zijn: 

  • Problemen met leren, spraak, school en gedrag, door tijdelijk slechter horen. 

  • Soms blijvende schade aan het trommelvlies of middenoor. 

Welke problemen kunnen optreden bij buisjes? 

Het risico van gehoorverlies door het plaatsen van buisjes is heel klein.
Andere mogelijke problemen zijn: 

  • Loopoor (oorvocht). 

  • Het trommelvlies groeit niet helemaal dicht nadat het buisje eruit is (dit gebeurt bij ongeveer 2 op de 100 kinderen). 

De arts kijkt altijd of de kans op complicaties kleiner is dan de problemen die ontstaan als OME niet behandeld wordt.

Controle

De KNO-arts controleert het buisje na ongeveer 7 weken tijdens het spreekuur (tenzij anders afgesproken).

  • Heeft u een Mijn St Jansdal-account? Dan kunt u zelf een afspraak plannen.

  • Heeft u dat niet, bel dan naar 0341 - 46 38 90 om een afspraak te maken.

Heeft u vragen?

U kunt op werkdagen bellen naar de poli Keel-, Neus- en Oorheelkunde. De poli is telefonisch bereikbaar van 08.30 tot 16.30 uur op 0341 - 46 35 66. Er volgt een keuzemenu. Kies optie 2.

Meer informatie

Wilt u meer lezen? Kijk dan op de website van ziekenhuis St Jansdal: www.stjansdalkids.nl.
Alle informatie over de rechten van kinderen en toestemming voor een behandeling (WGBO) vindt u in de folder Rechten van kinderen, informatie en toestemming of op deze websites:

Bron

Deze folder is op 2-7-25 overgenomen van de site van de KNO-vereniging: Patiënten-informatie - Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.