Verblijfskatheter

Wat is een katheter?

Een katheter is een dunne slang die door de plasbuis naar de blaas gaat. Om te voorkomen dat de katheter uit de blaas glijdt, zit er aan het uiteinde een ballon. Deze ballon is leeg bij het inbrengen (en verwijderen) en vullen we met steriel water als deze in de blaas ligt. U kunt uw dagelijkse activiteiten gewoon blijven doen. Ook sporten is mogelijk.

Waarom een katheter?

• U kunt niet meer plassen (retentie).

• Na het plassen blijft er teveel urine achter in de blaas (residu).

• U verliest ongewild urine (incontinent).

Er kan lekkage langs de verblijfskatheter ontstaan door:

• Knik in de slang
  Het kan voorkomen dat de slang van de verblijfskatheter of van de urine-opvangzak is geknikt.
  Controleer ook of de opvangzak lager hangt dan uw blaas.

• Verstopping van de verblijfskatheter
  Er kan een stolsel of gruis/vlokken in de slang zitten waardoor de urine niet goed kan aflopen.
  De verblijfskatheter moet dan gespoeld worden. Neem hiervoor contact op met degene die bij u de verblijfskatheter wisselt.

• Blaaskrampen
  Bij blaaskrampen heeft u steeds het gevoel van aandrang om te moeten plassen. Dit kan samen gaan met lekkage langs de verblijfskatheter. Mannen kunnen blaaskrampen voelen als pijn in de eikel. Blaaskrampen zijn vervelend en pijnlijk. De uroloog kan medicatie of een verblijfskatheter van ander materiaal voorschrijven.

• Kraantje staat niet open
  Maakt u gebruik van een dag-/nachtzak? Controleer of het kraantje (flip flo) openstaat.

De verblijfskatheter kan uit de blaas vallen

Als de verblijfskatheter uit de blaas is gevallen, neem dan contact op met degene die bij u de katheter wisselt.

Koorts/infectie

Door een verblijfskatheter heeft u meer risico op het krijgen van een urineweginfectie.

Tekenen van een urineweginfectie zijn: koorts, flinke buikpijn, troebele urine, veel bloed in de urine of (bij oudere mensen) verwardheid. Neem bij deze klachten contact op met de polikliniek urologie als u nog onder behandeling staat van de uroloog. Anders belt u met de huisarts.

De polikliniek urologie meldt u aan bij een medische speciaalzaak. De medische speciaalzaak zorgt voor de spullen die nodig zijn voor uw verblijfskatheter en het vervangen van de katheter.

Wij regelen ook de toestemming van uw zorgverzekeraar. Daardoor krijgt u de spullen vergoed.

De medische speciaalzaak bezorgt de spullen bij u thuis.

Na de eerste bestelling kunt u zelf contact opnemen met de medische speciaalzaak. Bij de eerste levering krijgt u de contactgegevens.

U kunt bellen als u nieuwe spullen nodig heeft. De medische speciaalzaak kan zien welke spullen u gebruikt. U heeft dan geen recept van de uroloog of huisarts meer nodig.

Flip flo (kraantje)

Aan de verblijfskatheter zit een kraantje, dit kraantje noemen we een flip flo.
Met de flip flo leegt u de blaas iedere drie tot vier uur of eerder bij aandrang. Dit doet u door het kraantje te openen boven het toilet of de maatbeker. Door gebruik te maken van de flip flo blijft de blaasfunctie behouden. De flip flo moet elke zes weken verwisseld worden.

Dagzak (beenzak)

Het kan zijn dat de verblijfskatheter via de flip flo is aangesloten op een kleine urine opvangzak (dagzak) op uw been.
Hierin past meestal een halve liter urine. Door de aansluiting op de dagzak loopt, als de flip flo openstaat, de urine direct uit de blaas en blijft de blaas leeg. Met het aftapkraantje onderaan het zakje kunt u de dagzak legen boven het toilet of de maatbeker. De dagzak zit met elastische bandjes vast aan uw been.
Tijdens het wisselen maakt u het tuutje van de opvangzak en het verbindingsstuk van het ventiel schoon met alcohol 70%.

U mag de dagzak zeven dagen gebruiken. Elke dag spoelt u de dagzak door met kraanwater. Mocht de urine uit de zak een sterke geur hebben dan kunt u een scheutje azijn aan het spoelwater toevoegen.

Nachtzak

Voor de nacht kunt u gebruik maken van een grotere urine opvangzak. In deze nachtzak past meestal anderhalf tot twee liter urine.
Gebruikt u overdag een dagzak? Dan koppelt u voordat u gaat slapen de nachtzak aan de dagzak vast. Gebruikt u overdag alleen een flip flo? Dan koppelt u de nachtzak aan de flip flo. Tijdens het wisselen maakt u het tuutje van de opvangzak en het verbindingsstuk van het ventiel schoon met alcohol 70%.

Zorg ervoor dat de nachtzak niet hoger ligt dan uw blaas.
U mag de nachtzak zeven dagen gebruiken. Elke dag spoelt u de nachtzak door met kraanwater. Mocht de urine uit de zak een sterke geur hebben dan kan u een scheutje azijn aan het spoelwater toevoegen. Leg de nachtzak leeg weg totdat u deze ’s avonds weer aansluit.

Let altijd goed op het openzetten van de flip flo bij het aansluiten op een dagzak of nachtzak.

Er zijn verschillende mogelijkheden in het gebruik van de verblijfskatheter wat betreft flip flo, dagzak en nachtzak. De uroloog bepaalt en bespreekt dit met u.

Wisselen van de verblijfskatheter

De eerste wissel van uw verblijfskatheter is na zes weken. De verblijfskatheter kunt u laten verwisselen bij uw huisarts of door de thuiszorg. Met uw huisarts of thuiszorg bespreekt u wanneer de volgende wissel plaatsvindt. Dit is afhankelijk van het materiaal van de verblijfskatheter.

Een verblijfskatheter mag tot maximaal twaalf weken blijven zitten.
Uw behandelend specialist bespreekt met u hoelang u de verblijfskatheter moet houden en het verdere beleid.

Katheter en vrijen

Een verblijfskatheter in de plasbuis kan vervelend zijn tijdens het vrijen. Bij een vrouw kan het katheterslangetje naar boven gelegd worden. De verblijfskatheter kan dan worden vastgeplakt op de buik.
Een man kan als de penis stijf is de verblijfskatheter langs de penis omhoog leggen. Door daarna een condoom om te doen blijft de katheterslang zo zitten. Als u tijdens het vrijen last heeft van de verblijfskatheter, bespreek dit dan met uw uroloog. Misschien is een verblijfskatheter via de buik een betere optie voor u.

Douchen en in bad

U mag met een verblijfskatheter douchen en in bad. U kunt de dag- of nachtzak afkoppelen en tijdens het douchen alleen gebruik maken van de flip flo. Was dagelijks het gebied rond de plasbuis/verblijfskatheter met lauw water. Gebruik geen zeep. Bij mannen: let erop dat de voorhuid na het wassen weer goed over de eikel teruggeschoven wordt.

Zwemmen/sporten

U mag gewoon zwemmen en sporten.

Drinken

Wij adviseren u om twee liter per dag te drinken (tenzij u een vochtbeperking heeft). Dit zorgt ervoor dat de urine goed doorstroomt. Verstoppingen van de verblijfskatheter en klachten van een blaasinfectie kunt u zo voorkomen.

Hygiëne

Was uw handen voor en na het wisselen van de flip flo, dagzak of nachtzak.

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Belt u dan met de polikliniek urologie.

Polikliniek urologie Maandag tot en met vrijdag van 8.30 - 12.00 uur en van 13.30 - 16.30 uur. Telefoon: 0341 - 46 35 58.

Deze folder geeft extra informatie naast het gesprek met uw uroloog. Heeft u nog vragen? Bel dan met de polikliniek urologie.

Meer informatie vindt u op:

• www.urologie.nl

• www.allesoverurologie.nl